Cirkel of lijn? Tijd in traditioneel Japan

Categorie LEZING
Tijd en locatie Faculty Club, Brasserie, 22.00 uur

Cirkel of lijn? Tijd in traditioneel Japan

Het Japan van duizend jaar geleden -en in feite heel oost-Azië- had een flexibel idee van tijd. De duur van een uur hing bijvoorbeeld af van het seizoen, een jaar kon af en toe letterlijk een dertiende maand hebben. Maar een veel grotere vraag was of tijd zich in cirkels voortbewoog of zich lineair ontrolde. Was alles een vorm van herhaling, of stevende de wereld op een eindpunt af?

Niet alleen ideeën uit het boeddhisme maar ook natuurrampen, die Japan ook nu nog maar al te goed kent, hadden invloed op die discussie. Ook taal maakte verschil: dagboeken in het Chinees probeerden precies te zijn over tijd; memoires in het Japans daarentegen zijn daarover erg mistig. Concepten van tijd vertellen dus een hoop over wereldbeelden. Deze lezing is ene antropologisch experiment: door te begrijpen hoe tijd werkte, begrijpen we allicht de mensen die ermee leefden.

Ivo Smits is cultuurhistoricus en hoogleraar Letteren en culturen van Japan aan de Universiteit Leiden.

Beeld: Japanse waterklok in de achtste eeuw.